Ký quỹ là gì? Những điều cần biết về Giao dịch ký quỹ

95

Ký quỹ là thuật ngữ quen thuộc trong các giao dịch chứng khoán. Để hiểu rõ ký quỹ là gì, lợi ích nó mang lại như thế nào thì hãy theo dõi bài viết dưới đây.

Giao dịch ký quỹ (Margin Trading) được biết đến là hình thức vay tiền của công ty chứng khoán để mua chứng khoán. Mặc dù hoạt động giao dịch ký quỹ mang đến cho nhà đầu tư cơ hội thu về lợi nhuận cao. Thế nhưng nó cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu không tìm hiểu kỹ và thận trọng trước khi đặt lệnh.

Nếu bạn đang băn khoăn không biết ký quỹ là gì, có nên giao dịch hay không thì hãy cùng NAB tìm hiểu qua bài viết sau nhé!

Ký quỹ là gì?

Ký quỹ (Margin Trading) là việc nhà đầu tư sử dụng hạn mức tín dụng do Công ty chứng khoán cung cấp để mua cổ phiếu được phép giao dịch ký quỹ. Khoản tiền mua cổ phiếu này sẽ được nhà đầu tư đảm bảo bằng tài sản ban đầu (tiền hoặc chứng khoán).

Ký quỹ là gì?
Ký quỹ là gì?

Việc sử dụng giao dịch ký quỹ sẽ giúp nhà đầu tư tăng lượng chứng khoán mua vào. So với việc chỉ sử dụng duy nhất lượng tiền mặt bỏ ra ban đầu nhà đầu tư sẽ mua được nhiều cổ phiếu hơn.

Các hoạt động giao dịch ký quỹ chính là đòn bẩy tài chính có thể tạo ra cơ hội, nâng cao hiệu quả đầu tư nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Tùy vào mức độ sử dụng cho vay ký quỹ mà nhà đầu tư có thể tăng lợi nhuận hoặc thua lỗ.

Những khoản vay ký quỹ luôn bị giới hạn bởi tài sản ban đầu của nhà đầu tư. Các công ty chứng khoán sẽ áp dụng tính lãi suất theo quy định. Bên cạnh đó, bạn cần lưu ý, chỉ những cổ phiếu đủ tiêu chuẩn mới được phép tham giao vào giao dịch ký quỹ.

Điều kiện để vay giao dịch ký quỹ

Để có thể vay giao dịch ký quỹ, các bạn cần đảm bảo những điều kiện sau đây:

Tài sản đảm bảo

Tài sản cá nhân có thể là tiền mặt, chứng khoán, cổ tức, quyền mua cổ phiếu…hoặc tài sản hợp pháp khác được công ty chứng khoán chấp thuận. Thông thường, để định giá khoản vay, các công ty chứng khoán sẽ áp dụng công thức sau: 

Giá trị tài sản đảm bảo = Tổng số lượng chứng khoán giao dịch ký quỹ * Tỷ lệ ký quỹ * Giá chứng khoán

Tỷ lệ ký quỹ

Chính là tỷ lệ % giữa tổng dư nợ vay (GDKQ, lãi vay, thuế phí…) và tổng giá trị được phép vay của chứng khoán ký quỹ. Công ty chứng khoán sẽ đặt tỷ lệ ký quỹ ban đầu, tỷ lệ ký quỹ duy trì và tỷ lệ ký quỹ xử lý (Margin Call) để kiểm soát giao dịch ký quỹ của khách hàng.

Nếu xuống mức tỷ lệ ký quỹ xử lý thì công ty chứng khoán sẽ nhắc nhở khách hàng bán cổ phiếu. Hoặc nộp thêm tiền để đảm bảo tỷ lệ ký quỹ lên mức an toàn.

Tài sản đảm bảo bổ sung

Trường hợp tỷ lệ ký quỹ xuống mức duy trì, công ty chứng khoán sẽ yêu cầu khách hàng bổ sung thêm chứng khoán hoặc tiền mặt. Cụ thể:

  • Tiền ký quỹ bổ sung = Tổng giá trị nợ thực tế – tiền – tiền bán chứng khoán chờ về – (Giá trị TSBĐ * Tỷ lệ ký quỹ ban đầu/Tỷ lệ ký quỹ duy trì)
  • Giá trị chứng khoán ký quỹ bổ sung = [(Tổng giá trị nợ thực tế – tiền – tiền bán chứng khoán chờ về)* Tỷ lệ ký quỹ duy trì/Tỷ lệ ký quỹ ban đầu] – Giá trị TSBĐ
  • Số lượng chứng khoán ký quỹ bổ sung = Giá trị chứng khoán ký quỹ bổ sung/(Giá chứng khoán* Tỷ lệ ký quỹ)

Lợi ích khi vay giao dịch ký quỹ

Đối với các bên tham gia vào giao dịch ký quỹ, nó mang đến những lợi ích sau: 

  • Với nhà đầu tư: Tạo ra cơ hội tốt để gia tăng lợi nhuận.
  • Với Công ty chứng khoán: Tăng thêm phí giao dịch, phí lãi vay ký quỹ.
  • Với thị trường chứng khoán: Tăng tính thanh khoản, khuyến khích các nhà đầu tư tham gia. 

Ưu điểm và hạn chế của giao dịch ký quỹ

Giao dịch ký quỹ nó giống như con dao 2 lưỡi, có thể mang lại lợi nhuận cao nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Vì thế, hình thức này luôn tồn tại những ưu, nhược điểm sau đây:

Ưu điểm

  • Khả năng giao dịch lớn hơn với nhiều mã chứng khoán, giá trị giao dịch cao hơn so với số vốn ban đầu.
  • Sử dụng đòn bẩy tài chính phù hợp để có thể đạt được mức lợi nhuận cao nhất từ danh mục đầu tư.
  • Thanh toán và vay nợ ở bất kỳ thời điểm nào khi thị thường có cơ hội.
  • Sử dụng vốn linh hoạt cho các chiến ngắn hạn, trung hạn, hay dài hạn khi tham gia giao dịch ký quỹ.

Hạn chế

  • Lãi suất vay ký quỹ tương đối cao lên đến 13%. Nếu thua lỗ, bạn không chỉ phải trả tiền gốc mà khoản lãi cũng khiến bạn đau đầu.  
  • Áp lực tâm lý có thể khiến bạn đặt sai lệnh dẫn đến những thua lỗ đáng tiếc.
  • Rủi ro cao, có đến 99% nhà đầu tư thua lỗ nặng khi tham gia ký quỹ.

Các vị thế chính trong giao dịch ký quỹ

  • Mua ký quỹ ( Long position – mua trước bán sau): Nhà đầu tư vay tiền từ công ty chứng khoán. Sau đó phải hoàn trả nợ, lãi, phí phát sinh từ giao dịch kỹ quỹ. 
  • Bán  ký quỹ ( Short position – bán trước Mua sau): Nhà đầu tư vay chứng khoán từ công ty chứng khoán để bán. Sau đó, nhà đầu tư phải hoàn trả chứng khoán đã vay cùng các khoản phát sinh. Tuy nhiên, hiện nay công ty chứng khoán ở Việt Nam chưa công nhận hình thức này.

Giao dịch ký quỹ phù hợp với đối tượng nào?

Lợi nhuận luôn đi kèm với rủi ro, vì thế giao dịch ký quỹ chỉ phù hợp với nhà đầu tư có nhiều kinh nghiệm. Không phù hợp với nhà đầu tư mới. Nhà đầu tư có kinh nghiệm không chỉ biết các kỹ năng giao dịch mà còn dám chấp nhận rủi ro. 

Để có thể giảm thiểu rủi ro khi giao dịch ký quỹ, các bạn nên thực hiện các biện pháp sau:

  • Mua ký quỹ ( Long position – mua trước bán sau) bằng cách vay tiền từ công ty chứng khoán. Và phải hoàn trả gốc, lãi, phí đầy đủ theo hợp đồng. 
  • Hiểu rõ các quy định, cơ chế hoạt động, ngưỡng quản trị rủi ro. 
  • Tìm hiểu, phân tích kỹ các cổ phiếu được lựa chọn để giao dịch ký quỹ. Điều này sẽ giúp bạn có kế hoạch chi tiết, thận trọng trước khi đặt lệnh. 
  • Giải ngân từng phần, tránh mua “full-margin” ở những cổ phiếu chưa có khả năng tăng. 

Có nên thực hiện giao dịch ký quỹ không?

Giao dịch ký quỹ chính là việc nhà đầu tư vay tiền để mua cổ phiếu. Do đó, nó luôn được xem là con dao 2 lưỡi có thể mang về lợi nhuận nhưng cũng có thể là rủi ro. Trường hợp thị trường xấu, giá cổ phiếu giảm. Nhà đầu có thể phải bán giải chấp cổ phiếu đang nắm giữ. 

Có nên thực hiện giao dịch ký quỹ không?
Có nên thực hiện giao dịch ký quỹ không?

Điều này sẽ khiến nhà đầu tư có thể thua lỗ nhiều tiền hơn so với việc chỉ dùng tiền của mình để giao dịch. Bên cạnh đó, nhà đầu tư còn phải chịu lãi suất cao khi vay ký quỹ từ công ty chứng khoán. Lãi suất rơi vào khoản 12-14%/năm tùy theo từng công ty.

Tuy nhiên, nếu bạn là nhà đầu tư có kinh nghiệm, nắm bắt thị trường tốt. Có khả năng dự đoán thì đây cũng là cơ hội tốt để bạn gia tăng lợi nhuận.

Hướng dẫn quy trình thực hiện giao dịch ký quỹ

Nhìn chung, các bước thực hiện giao dịch ký quỹ cũng khá đơn giản. Các bạn chỉ cần thực hiện theo hướng dẫn sau đây:

Bước 1: Mở tài khoản giao dịch ký quỹ, đề nghị cấp hạn mức Giao dịch ký quỹ. Sau đó tiến hành ký hợp đồng và kích hoạt tài khoản giao dịch ký quỹ.

Bước 2: Chuẩn bị số lượng tiền đủ để giao dịch ký quỹ với cổ phiếu muốn mua. Bạn cần đảm bảo các tỷ lệ ký quỹ theo yêu cầu của công ty chứng khoán. Trường hợp cổ phiếu giảm, nhà đầu tư phải nộp thêm tiền để duy trì tỷ lệ an toàn.

Bước 3: Các khoản vay giao dịch ký quỹ sẽ kéo dài 3 tháng. Bên cạnh đó bạn có thể gia hạn thêm 3 tháng nếu có nhu cầu.

Trên đây là những thông tin liên quan đến giao dịch ký quỹ mà các bạn có thể tham khảo. Hy vọng qua bài viết trên bạn đã biết ký quỹ là gì, lợi ích cũng như rủi ro khi giao dịch ký quỹ để đưa ra lựa chọn phù hợp.