Cổ phiếu ESOP là gì? Điều kiện, lợi ích khi phát hành ESOP

164

ESOP được biết đến là một loại cổ phiếu phát hành theo chương trình chọn lựa người lao động. Vậy, điều kiện và lợi ích phát hành cổ phiếu ESOP là gì?

Đối với bất cứ nhà đầu tư nào cũng đều mong muốn cổ phiếu tăng giá. Khi đó, cổ phiếu thưởng ESOP  có thể phát hành để tri ân đóng góp của nhân viên trong công ty. Nó giống như một món quà khích lệ tinh thần, nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh.

Để hiểu rõ ESOP là gì? Điều kiện và lợi ích của việc phát hành cổ phiếu này như thế nào? Các bạn hãy cùng nab.com.vn tìm hiểu qua bài viết dưới đây nhé!

ESOP là gì?

ESOP là chữ viết tắt từ cụm từ tiếng Anh là Employee Stock Ownership Plan. Đây là loại hình cổ phiếu được phát hành theo chương trình lựa chọn cho người lao động của một công ty, doanh nghiệp nào đó.

ESOP là gì?
ESOP là gì?

Thông thường, để được nhận cổ phiếu ESOP người lao động phải có thời gian làm việc lâu năm. Có những đóng góp to lớn cho sự phát triển của công ty, doanh nghiệp. Đó có thể là thành viên trong HĐQT, BGĐ, trưởng các phòng ban, nhân viên đóng góp tích cực…

Giá mua cổ phiếu ESOP thường rẻ hơn giá thị trường. Mục đích của việc phát hành cổ phiếu này là để gắn lợi ích của nhân viên với kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. Bởi, một khi đã sở hữu một phần của công ty thì nhân viên sẽ phải đóng góp nhiều hơn vào các hoạt động kinh doanh.

Điều kiện phát hành cổ phiếu ESOP

Để được phát hành cổ phiếu ESOP, các doanh nghiệp, công ty buộc phải đáp ứng được những điều kiện sau:

  • Chương trình lựa chọn và kế hoạch phát hành cổ phiếu phải được Đại hội đồng cổ đông đồng ý.
  • Tổng số cổ phiếu phát hành trong mỗi 12 tháng không quá 15% số cổ phần lưu hành của công ty.
  • Hội đồng quản trị công bố tiêu chuẩn, danh sách người lao động đủ điều kiện tham gia. 
  • Xác định giá bán, số cổ phiếu cho từng đối tượng, thời gian thực hiện.
  • Đảm bảo đủ nguồn vốn dựa trên báo cáo tài chính từ nguồn thặng dư vốn, quỹ đầu tư phát triển, lợi nhuận sau thuế…
  • Nếu công ty đại chúng là công ty mẹ phát hành cổ phiếu thì nguồn vốn phải căn cứ trên báo cáo tài chính công ty mẹ. 
  • Đối với trường hợp nguồn vốn thực thấp hơn lợi nhuận sau thuế chưa phân phối. Công ty chỉ được sử dụng lợi nhuận sau thuế chưa phân phối. 
  • Tổng giá trị các nguồn vốn phải thấp hơn tổng giá trị vốn cổ phần được đại hội cổ đông thông qua.

Lợi ích của việc phát hành cổ phiếu ESOP

Việc phát hành cổ phiếu ESOP mang đến những lợi ích thiết thực cho cả nhân viên công ty và doanh nghiệp. Cụ thể:

Với nhân viên công ty

  • Cổ phiếu ESOP phát hành nhằm tri ân cán bộ nhân viên công ty. Do đó, đây được xem là hình thức khích lệ tinh thần, tạo ra động lực làm việc cho người nhận.
  • Mức giá cổ phiếu ESOP hấp dẫn hơn rất nhiều so với giá cổ phiếu trên thị trường. 
  • Khi nắm cổ phiếu ESOP, đồng nghĩa với người nhận là những cổ đông của doanh nghiệp. Trách nhiệm của nhân viên sẽ tăng lên,  điều này tạo ra động lực cống hiến cho công ty.

Với các doanh nghiệp

  • Phát hành cổ phiếu ESOP giúp doanh nghiệp giữ chân được nhân sự tốt.
  • Nâng cao trách nhiệm của nhân viên đối với các hoạt động phát triển của công ty.
  • Khi phát hành cổ phiếu ESOP sẽ không phải chi thưởng bằng tiền mặt để mở rộng sản xuất kinh doanh. 
  • Số lượng cổ phần tăng lên sẽ giúp doanh nghiệp gia tăng vốn điều lệ.

Rủi ro khi phát hành cổ phiếu ESOP

Bên cạnh những lợi ích cho cả nhân viên và doanh nghiệp, phát hành cổ phiếu ESOP có thể mang đến nhiều rủi ro như:

Rủi ro khi phát hành cổ phiếu ESOP
Rủi ro khi phát hành cổ phiếu ESOP
  • Khi phát hành ESOP, đồng nghĩa với việc lượng cổ phiếu sẽ tăng. Điều này sẽ làm loãng giá trị của mỗi cổ đông công ty, dẫn đến tỷ lợi nhuận trên cổ phiếu bị suy giảm. 
  • Trường hợp cổ phiếu được phát hành chủ yếu cho ban lãnh đạo thì có thể gây ra xung đột về lợi ích giữa các bên trong công ty.
  • Khi thưởng bằng tiền mặt, công ty phải hạch toán chi phí, khấu trừ tiền thuế thu nhập doanh nghiệp. Mặc dù phát hành ESOP dù được miễn giảm thuế nhưng có thể gây ra biến dạng kết quả kinh doanh.

Cổ phiếu ESOP được sử dụng như thế nào?

Thông thường, các doanh nghiệp sẽ sử dụng cổ phiếu ESOP theo 3 cách dưới đây:

  • Nếu người sở hữu ESOP muốn rời khỏi công ty, chủ sở hữu công ty sẽ mua lại số cổ phiếu từ người lao động. Có thể mua lại bằng tiền mặt hoặc tiền vay cho quỹ ESOP.
  • Vay tiền của quỹ ESOP sẽ giúp công ty miễn giảm thuế từ số tiền đóng góp vào quỹ để trả số tiền đã vay. Tức là miễn thuế cả phần nợ gốc lẫn phần nợ lãi.
  • Tăng cường lợi ích cho người lao động khi phát hành cổ phiếu và trái phiếu trong quỹ ESOP. Công ty có thể đóng góp tiền mặt vào quỹ để mua cổ phiếu từ người ngoài hoặc cá nhân đang sở hữu cổ phiếu của công ty.

Trên đây là những thông tin liên quan đến việc phát hành cổ phiếu ESOP mà bạn có thể tham khảo. Hy vọng bài viết trên đã giúp bạn có cái nhìn tổng quan về ESOP để đưa ra quyết định đầu tư đúng đắn.